Imbuhan 的用法

只要用心学习以及多阅读,就能掌握好 imbuhan。熟悉了 imbuhan 的用法后,只要知道那个 kata dasar(原字/词根)是什么意思,那么不管加入什么 imbuhan 都不成问题。我们可以从那个字加入什么 imbuhan 而了解意思的转变。例如 kerja(工作)这个 kata dasar 可以变化成 bekerja, pekerja, pekerjaan 等等。增加 imbuhan 后,它们的意思是:

  • bekerja: 工作(做工)
  • pekerja: 工作人员
  • pekerjaan: 工作(职业)

可以看到这些字加了 imbuhan 后,意思都跟 kata dasar 有关联。

需注意的是,di-, se--kan 属于比较简单的 imbuhan。除了部分 se-,各大马来文字典包括 Kamus Dewan 都没有收录这一类的 imbuhan。查字典时,我们应该把 di-, se- 和 -kan 移除。

以下是一些 imbuhan 的变化与用法。

变化
  1. kerja 加 ber 时,需省去 r,变成 bekerja。
  2. ratus, ribu, rumah 等以 r 开头的字加 ber 时,需省去 r,变成 beratus, beribu, berumah。
用法
  1. 表示“拥有”、“具有”,例如 Kucing berkaki empat dan tidak bertangan.
  2. 表示“穿”、“戴”或“用”,例如 Pemuda itu berkemeja putih dan berseluar hitam.
  3. 表示在某种地方进行有关的工作,例如 berkebun, bersawah, berladang, berkedai
  4. 表示动作涉及双方面,例如 bertemu, berdamai, berjanji, berjumpa, berlawan, bertengkar
  5. 表示“产生”或“长出”,例如 bertelur, beranak, berbuah, berbunga
  6. 表示若干个体或单位称为一组,例如 berdua, bertiga, beribu, berkelompok
  7. 表示所做的动作与自己有关,例如 berjalan, berlari, bersembunyi, bercukar
  8. 把名词变动词使用,例如 Budak ini belum bersekolah lagi.
用法
  1. 表示有关的动作涉及双方(多用重叠式),例如 berkasih-kasihan, berkejar-kejaran, bermaaf-maafan, bersalam-salaman
  2. 表示有关的动作重复或持久,例如 Peperangan itu berlanjutan sehingga tiga tahun lamanya.
  3. 表示动作复杂(由于人或物多的缘故),例如 Beras bertaburan di atas lantai.
  4. 表示距离,例如 berdekatan, berhampiran, berjauhan
  5. 表示一同,例如 Hassan bermalaman dengan adiknya.
用法
  1. 表示“以……做为……”,例如 Budak itu tidur berbantalkan lengan.
  2. 表示“对” (akan),例如 Anak-anak yatim itu berharapkan nasihat dan kasih sayang.
用法
  1. 表示“被……”的意思,例如 Kerja itu telah dibuat.
用法
  1. 表示数序,例如 Aminudin mendapat tempat ketiga dalam pertandingan itu.
  2. 表示数目的全部,例如 Kedua-dua budak itu pulang ke rumah dengan selamat. (两个……都……)
  3. 把形容词或动词变名词使用,例如 Pemuda itu membawa kekasihnya untuk diperkenal kepada ibu bapa.
用法
  1. 表示与 kata dasar 有关的事物,例如 Kawasan ini telah mempunyai bekalan air, elektrik dan kemudahan-kemudahan yang lain.
  2. 表示地方或组织,例如 Kementerian Pendidikan terletak di Putrajaya.
  3. 表示遭受到某种事件,例如 Dalam peperangan itu, musuh kehilangan empat buah kapal perang.
  4. 表示处于某种情况中,例如 Kampung itu tidak kekurangan apa-apa.
  5. 表示可听到或看到,例如 Dari jauh, kedengaran loceng sekolah berbunyi.
  6. 表示具有某种特征,例如 Datuk saya menari kebudak-budakan.
  7. 表示抽象名词,例如 Semua pelajar bertanggungjawab menjaga kebersihan di kawasan sekolah.
变化
  1. Kata dasar 的第一个字母是 l, m, n, r, w, y 时,加 me,例如 melukis, memasak, menanti, merenung, mewarna(i/kan), meyakin(i/kan)
  2. Kata dasar 的第一个字母是 b, f, p 时,加 mem(f 和 p 需去掉),例如 membantu, memaham(i/kan), memadamkan
  3. Kata dasar 的第一个字母是 c, d, j, t, z 时,加 men(t 需去掉,但一些例外),例如 mencari, menduga, menjamin, menari, mentadbir(kan), mentafsir(kan), menterjemah(kan), menziarah(i)
  4. Kata dasar 的第一个字母是 a, e, i, o, u, g, h, k 时,加 meng(k 需去掉,但一些例外),例如 mengangkat, mengejek, mengikat, mengolah, mengulang, menggoreng, menghantar, mengirim, mengkritik
  5. Kata dasar 的第一个字母是 s 时,加 meny (s 需去掉),例如 menyalin, menyikat, menyiasat, menyoal, menyuruh
  6. Kata dasar 第一个字母是单字音时,加 menge,例如 mengebom, mengecat, mengelap
用法
  1. 表示进行某种事情,例如 Cikgu mengajar murid-murid menulis karangan.
  2. 表示“与……相似”,例如 Bangunan itu melangit tingginya.
  1. meN-kan 的后面是没有生命的事物,meN-i 的后面则是有生命的个体,例如 a. Pak Osman menghadiahkan sebuah basikal kepada Ali.(Basikal, 脚车是没有生命的) b. Pak Osman menghadiahi Ali sebuah basikal.(Ali 是有生命的人)
  2. 在少数发生的情况下,这两个 imbuhan 的使用并没有分别,例如 a. Ali sedang membaiki kereta yang rosak. b. Ali sedang membaikkan kereta yang rosak.
用法
  1. 表示“把……当做……”,Samy memperisteri seorang gadis yang jelita.
  2. 表示“增加”(加大、加深……),例如 Encik Halid sedang memperluas kajiannya tentang masalah penagihan dadah dalam kalangan belia.
  3. 一些 kata dasar 可在后面另加 kan。除上述两种用法之外,memper...kan 另一个用途是“使别人……”,例如 Sudirman diundang untuk memperdengarkan nyanyiannya yang merdu itu.
变化
  1. Kata dasar 的第一个字母是 l, m, n, r, w 时,加 pe,例如 pelukis, pemain, penasihat, penyanyi, perompak, pewarna
  2. Kata dasar 的第一个字母是 b, f, p 时,加 pem(f 和 p 需去掉),例如 pembaca, pemikir, pemukul
  3. Kata dasar 的第一个字母是 c, d, j, sy, t, z 时,加 pen(t 需去掉,但一些例外),例如 pencuri, pendengar, penjamin, pensyarah, penulis, pentadbir, pentafsir, penterjemah, penziarah
  4. Kata dasar 的第一个字母是 a, e, i, o, u, g, h, k 时,加 peng(k 需去掉,但一些例外),例如 pengajar, pengedar, pengikut, pengolah, pengukir, penggosok, penghasut, pengirim, pengkritik
  5. Kata dasar 的第一个字母是 s 时,加 peny(s 需去掉),例如 penyakit
  6. Kata dasar 的第一个字母是单字音时,加 penge,例如 pengebom, pengecat, pengelap
  7. 有些字加 pe 时,不依照上述法则,例如 pekerja, pekebun, pekedai, pejalan kaki, pesakit, pesawah
用法
  1. 表示进行某种工作的人,例如 Pegawai itu telah dilantik menjadi pengurus syarikat.
  2. 表示工具,例如 Kita menyapu lantai dengan penyapu.
  3. 表示具有某种个性的人,例如 Pemalas itu telah dibuang kerja.
  4. 表示与 kata dasar 的含义有关的人,例如 Pemuda ialah tiang negara.
  5. 表示有某种嗜好的人,例如 Perokok mudah mendapat penyakit kanser peparu.
  6. 表示计算单位(时间、大小、距离),例如 Pokok rambutan itu sepemeluk besarnya.
变化
  1. 与上面的 pe 一样。
  2. 有几个字不依照上述的变化法则,例如 peperiksaan
用法
  1. 表示某种行动的进行过程,例如 Pembinaan bangunan itu mengambil masa selama tiga tahun.
  2. 表示动作的“结果”,例如 Orang tua itu mempunyai banyak pengalaman hidup.
用法
  1. 表示“地方”,例如 Perpustakaan ialah tempat untuk membaca dan mengkaji.
  2. 表示动作的“结果”,例如 Perjumpaan itu membawa kesan yang baik.
  3. 表示某种事件,例如 Majlis perkahwinan itu berlangsung di rumah pengantin lelaki.
  4. 表示一些与 kata dasar 相同含义的名词,例如 Kami akan melawat pusat perkilangan di Petaling Jaya.
用法
  1. 表示“一”,例如 Sudah setahun dia berpindah ke sini.
  2. 表示“全部”,例如 Kamal seisi keluarga melancong ke Thailand.
  3. 表示“相同”,例如 Saya setinggi abang.
  4. 表示事物、距离和时间的量,例如 Kami telah menunggu di sini selama tiga jam.
  5. 表示“任何”,例如 Sesiapa yang melanggar undang-undang tentu akan dihukum.
  6. 表示“最高或最低程度”(需重叠),例如 Murid-murid dikehendaki menjawab sekurang-kurangnya lima soalan.
  7. 事情发生时间的短促(一……就……),例如 Pencuri itu ditangkap sebaik-baik dia memasuki rumah kawan saya.
用法
  1. 表示“已经”的意思,例如 Tingkap rumah itu terbuka.
  2. 表示“无意”或“不小心”造成的动作,例如 Budak kecil itu terjatuh ke dalam longkang.
  3. 表示“最”,例如 Gunung Kinabalu merupakan gunung tertinggi di Malaysia.
用法
  1. 形成名词,例如 makanan, senaman, alatan, rakaman.
用法
  1. 形成动词,例如 rahmati, kunjungi, rapati
用法
  1. 形成动词,例如 letakkan, alihkan, belikan

注:资料摘自 Kamus Padu Terkini